Delen
Kom op tegen Kanker trekt samen met het Vlaams Patiëntenplatform aan de alarmbel: de overheid moet dringend meer middelen vrijmaken om bedrijven én werknemers te ondersteunen in de re-integratie naar de werkvloer. Want hoewel werkgevers al sinds drie jaar verplicht zijn om een collectief re-integratiebeleid voor langdurig en ernstig zieken te voorzien, heeft 57 % er nog geen werk van kunnen maken. Dat blijkt uit een onderzoek van de twee organisaties bij werkgevers en werknemers.
De nood is nochtans hoog: bijna één op de vijf werknemers (18 %) ervaart werk als negatief na de terugkeer, 36 % voelt dat het zijn welzijn negatief beïnvloedt en 45 % ervaart het als meer belastend. Aan motivatie in ieder geval geen gebrek: slechts 12 % gaf aan nog niet terug te willen werken.
Ons land telt meer dan een half miljoen mensen die langer dan een jaar arbeidsongeschikt zijn1. Daarom ging in oktober 2022 al een nieuwe maatregel in voege die werkgevers verplicht om een collectief re-integratiebeleid voor langdurig en ernstig zieke collega’s te voorzien. Maar vandaag, exact 3 jaar verder, heeft 57 % er nog geen werk van kunnen maken, zo blijkt uit een studie van Profacts in opdracht van Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform. De overheid moet daarom dringend meer middelen vrijmaken om de uitrol te faciliteren.
Baat bij gedeeltelijke werkhervatting
Bij de groep ondervraagde werknemers die nog niet terug aan het werk is, geeft 64 procent aan dat het systeem van gedeeltelijke werkhervatting hun terugkeer gemakkelijker zou maken. Dat blijkt bovendien ook bij wie wel al terug aan de slag is: in drie op de vier gevallen was er sprake van gedeeltelijke werkhervatting.
We horen het vaak bij kankerpatiënten die terug naar de werkvloer willen: meteen voltijds aan de slag gaan, is voor velen simpelweg geen optie. Zowel fysiek als mentaal vraagt dat nog te veel. Precies voor die mensen is gedeeltelijke werkhervatting de ideale tussenoplossing. Het biedt niet alleen financiële zekerheid, maar ook ‘een gevoel van voldoening’, ‘zich nuttig voelen’ en ‘sociaal contact’ staan bovenaan het lijstje van redenen om terug aan het werk te gaan.
Voor wie na hun ziekte zonder job zit, is de situatie mogelijk zelfs nog moeilijker: 84 %(!) van wie melding maakt van een aandoening voelt zich gediscrimineerd tijdens het sollicitatieproces. En maar liefst 74 % schat de kans om de job te krijgen slecht in.
Nood aan meer ondersteuning
Daarnaast geven de cijfers aan dat ook meer begeleiding op maat zou helpen bij de re-integratie van personen met een langdurige of ernstige ziekte op de werkvloer. Bedrijven met een beleid blijken vaker een duidelijk aanspreekpunt te hebben voor de afwezige werknemer en betrekken deze vaker bij het maken van afspreken over re-integratie.
David Vansteenbrugge, algemeen directeur Kom op tegen Kanker: 'Voor alle duidelijkheid: dat betekent niet dat het verplichte collectieve re-integratiebeleid daarom minder nuttig is. Integendeel, je kan in dat beleid net de krijtlijnen uittekenen voor deze begeleiding op maat en handvaten voorzien voor de werknemer en de leidinggevende. Hoe wil je dat aanpakken? Wat is de waaier aan verschillende mogelijkheden? En wie kan de werknemer ondersteunen op welk vlak? Een goed, overkoepelend plan waarbinnen je vervolgens de begeleiding op maat kan uitwerken is dus ideaal, de twee zijn complementair.'
Uit de antwoorden van de ondervraagde werkgevers die momenteel nog geen re-integratiebeleid hebben, blijkt dan weer dat zij zelf meer ondersteuning nodig hebben – zeker bij kleinere ondernemingen. Enerzijds omdat sommige organisaties tegen praktische barrières botsen bij de uitwerking van hun collectief re-integratiebeleid, zoals onzekerheid over wetgeving, onvoldoende kennis van zaken of een gebrek aan middelen. Anderzijds is er ook een grote nood aan opleiding van hun leidinggevenden: ruim de helft (55 %) geeft aan dat dit zou helpen.
Voor leidinggevenden is zo’n proces van re-integratie van hun teamlid vaak een zoektocht. Het feit dat het hele proces van uitval tot heropstart soms stroef loopt, zie je ook in hoe de werknemers het ervaren: voor bijna een kwart – 23 % – volstond de communicatie met de leidinggevende tijdens de afwezigheid niet. Toch hebben leidinggevenden een heel belangrijke rol. Voor 66 % zijn ze het voornaamste aanspreekpunt over de terugkeer naar het werk. Hen extra opleiden voor dit soort situaties, is nodig.
De boodschap van Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform aan de overheid is dan ook duidelijk: maak meer middelen vrij om bedrijven én werknemers te ondersteunen in de re-integratie naar de werkvloer.
