Europesesamenwerking nodigvoor transparantegeneesmiddelenprijs

Maar liefst 5,6 miljard euro. Nog nooit gaf onze overheid zoveel uit aan de terugbetaling van geneesmiddelen – en dat is geen goed nieuws voor de houdbaarheid van het systeem op lange termijn. ‘We moeten veel meer inzetten op faire en transparante prijzen. Dat kunnen we enkel bereiken door internationaal samen te werken', aldus David Vansteenbrugge, algemeen directeur Kom op tegen Kanker. 'Anders dreigen we ons vast te rijden, zowel financieel als maatschappelijk.’ 

Het is essentieel dat nieuwe geneesmiddelen hun weg naar de patiënt blijven vinden. Een snelle en brede toegang tot innovatieve therapieën met een bewezen meerwaarde, moet dus ook in de toekomst een absolute prioriteit blijven. Maar toegankelijkheid moet ook duurzaam zijn. Willen we die toegankelijkheid garanderen voor de patiënt van morgen, dan moeten we ook durven spreken over prijzen. Vanuit Kom op tegen Kanker pleiten we daarom al langer voor een geneesmiddelenbeleid dat vertrekt van het principe van de faire prijs. Die faire prijs moet de meerwaarde voor de patiënt weerspiegelen en in redelijke verhouding staan tot de reële kosten voor onderzoek en ontwikkeling.  

De belangrijkste voorwaarde om tot faire prijzen te komen, is meer transparantie van de farmaceutische bedrijven over hoe ze deze berekenen, alsook hoeveel de effectieve prijs dan precies bedraagt – en dat is helaas niet altijd even duidelijk. Onder andere door het systeem van vertrouwelijke kortingen en geheime prijsafspraken tussen overheden en geneesmiddelenproducenten. Die maken het per definitie onmogelijk om te beoordelen of prijzen redelijk zijn. Bovendien zet dit producenten aan om erg hoge publieke prijzen te vragen, waarin al meegerekend is dat ze nog gaan zakken in vertrouwelijke onderhandelingen.  

Het probleem voor ons land is dat België dit systeem niet zomaar alleen kan afschaffen, want dat zou in de eerste plaats de patiënt schaden. Daarom moeten we actief pleiten voor een gezamenlijke Europese aanpak. Zonder internationale coördinatie blijven we namelijk structureel in de zwakke positie staan tegenover de farmaceutische multinationals. Gezamenlijke prijsonderhandelingen en gezamenlijke aankopen van geneesmiddelen zouden een financieel leefbare oplossing kunnen bieden voor medicatie met een grote, bewezen meerwaarde. Op die manier kan je namelijk ook volledige transparantie over de reële prijzen als eis vooropstellen. Waar nationale systemen tekortschieten, is samenwerking de sleutel tot toegankelijkheid én betaalbaarheid.

Dat zou bovendien ook een goed toonbeeld zijn van solidariteit, want door de huidige manier van werken, hebben de rijkere West-Europese landen meer en sneller toegang tot geneesmiddelen dan andere landen. We spelen hierdoor volledig in de kaarten van de farmaindustrie, die hiermee hoge prijzen kan aanhouden. De rechtvaardigheid en menselijkheid is hier dus ver zoek. Dus Europa, laten we dit omdraaien en de marktmacht van onze 450 miljoen inwoners gebruiken.  

Kortom: wie vandaag enkel reageert op de symptomen – de stijgende factuur – en niet op het onderliggende systeem, schuift de rekening door naar morgen. Dat kunnen we ons als samenleving niet permitteren. We moeten de mens én het systeem gezond houden. Via coalitions of the willing zoals Beneluxa kunnen we samen onderhandelen en betaalbaarheid én solidariteit garanderen. Aan onze minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en Pedro Facon (RIZIV) om zulke allianties actief op te zoeken en er werk van te maken.

David Vansteenbrugge, algemeen directeur Kom op tegen Kanker