Delen
Kom op tegen Kanker reageert positief op het smaakjesverbod voor vapes dat zojuist is goedgekeurd door de ministerraad. Vanaf 1 september 2028 zullen enkel nog e-sigaretten met tabakssmaak verkocht mogen worden. Alle andere smaken worden verboden.
Het is een noodzakelijke maatregel om jongeren beter te beschermen tegen nicotineverslaving. Onderzoek van Kom op tegen Kanker toont aan dat de verleidelijke smaakjes een belangrijke reden zijn waarom jongeren experimenteren met vapen, en dus allesbehalve onschuldig zijn. Dat zien we ook in de cijfers: in vijf jaar tijd is het regelmatig gebruik bij jongeren verviervoudigd.
Dit verbod maakt een einde aan één van de meest smakeloze marketingtactieken van de tabaks- en vape-industrie. Smaakjes in vapes zoals suikerspin of bubbelgum bestaan maar om één reden: jongeren verleiden en richting nicotineverslaving duwen. Door ze te verbieden zetten we een belangrijke stap om de gezondheid van onze jongeren beter te beschermen.
Uit onderzoek van Kom op tegen Kanker blijkt dat smaakjes een bijzonder sterke aantrekkingskracht uitoefenen op jongeren. Naast nieuwsgierigheid en het samen uitproberen met peers zijn de beschikbaarheid van verschillende smaakjes (36%) en de perceptie van een lekkere smaak (35%) de belangrijke motieven voor jongeren om eens een e-sigaret te proberen. Smaakjes zijn dus allesbehalve onschuldig.
Bovendien is vapen aan een bijzonder snelle opmars bezig: in vijf jaar tijd is het regelmatig gebruik van e-sigaretten bij jongeren verviervoudigd: van 2,2% (2018-2019) naar 9% (2023-2024). Ook blijkt bovendien dat er een sterke samenhang is tussen vapen en roken.
Jongeren weghouden van sterk verslavende nicotine
Er wordt wel vaker gewaarschuwd dat nieuwe maatregelen de illegale markt zouden aanwakkeren, maar illegale handel mag nooit een argument zijn om goede maatregelen niet te nemen. Eerdere ervaringen tonen net aan dat doortastend beleid werkt. Bij de invoering van neutrale verpakkingen, het uitstalverbod en rookvrije omgevingen klonk gelijkaardige kritiek. Toch zien we dat steeds meer mensen de klassieke sigaret links laten liggen.
'Zien roken doet roken', aldus David Vansteenbrugge. 'En zien vapen doet vapen: hoe minder zichtbaar en beschikbaar nicotineproducten zijn, hoe minder jongeren ermee starten en hoe meer ze ontsnappen aan een levenslange verslaving.'
Omdat het tienerbrein nog volop in ontwikkeling is, zijn jongeren extra gevoelig voor het beloningsmechanisme van nicotine. Hierdoor raken ze veel sneller en dieper verslaafd. Nicotine behoort samen met cocaïne en heroïne tot de meest verslavende middelen die er bestaan. Bovendien komen bij het vapen ook andere schadelijke stoffen vrij, waaronder giftige zware metalen zoals lood en cadmium, die via de longen in het lichaam terechtkomen. Om jongeren écht te beschermen tegen klassieke tabaksproducten en recreatieve nicotineproducten zoals de e-sigaret, is het noodzakelijk om te blijven inzetten op een sterk beleid.
'We mogen niet vergeten dat nicotine geen onschuldig stofje is', concludeert David Vansteenbrugge. 'Jongeren zijn door hun nog ontwikkelende brein veel vatbaarder voor het verslavende effect ervan. Elke stap die hen uit de greep van nicotine houdt, is een investering in hun gezondheid op lange termijn.’
