Minder alcoholdrinken wordtsteeds normaler

Het wordt in Vlaanderen steeds normaler om minder alcohol te drinken. Uit een nieuwe studie in opdracht van Kom op tegen Kanker bij 2292 volwassen Vlamingen blijkt dat 18% nooit alcohol drinkt en 26% bijna nooit. Vier jaar geleden was dat nog respectievelijk 14% en 22%. Op vier jaar tijd is het percentage dat zelden of nooit alcohol drinkt dus gestegen van 36 naar 44%.

‘Een hoopgevend signaal aan de start van deze Sober October', reageert Ward Rommel, diensthoofd Studie & Beleid bij Kom op tegen Kanker. 'Ook de kennis van de Vlaming over de risico’s van alcohol verbetert, maar veel mensen zijn zich nog steeds niet bewust van de link tussen alcohol en darm- en borstkanker. Kanker is uiteraard altijd een multifactorieel gegeven, maar de helft van de Vlamingen weet niet dat alcoholgebruik het risico op darmkanker verhoogt. Voor borstkanker is dat zelfs driekwart’.

Kennis over alcoholrisico's verbetert, maar blijft ondermaats

Voorts valt op in de studie dat enkele hardnekkige alcoholmythes terrein verliezen. Zo dacht in 2022 nog 45% van de Vlamingen ten onrechte dat matig alcoholgebruik goed zou zijn voor hart- en bloedvaten. Vandaag denkt nog 36% dat. Ook de mythe dat één glas alcohol per dag geen kwaad kan, wordt minder geloofd: bij de vorige meting was nog de helft daarvan overtuigd, vandaag nog 34%.

Toch is de kennis over de gezondheidsrisico's nog lang niet wat ze zou moeten zijn. Vooral de link tussen alcohol en kanker blijkt bij veel Vlamingen onvoldoende bekend. Zo weet de helft van de Vlamingen niet dat alcoholgebruik het risico op darmkanker verhoogt. Bij borstkanker is dat zelfs 75% van de ondervraagden. Nochtans is alcoholgebruik een belangrijke vermijdbare risicofactor voor verschillende kankers. Daarom is het essentieel om correcte informatie te verspreiden die mensen in staat stelt onderbouwde keuzes te maken.

Meer draagvlak voor beleidsmaatregelen

De studie peilt ook naar de houding van Vlamingen tegenover mogelijke beleidsmaatregelen. Daaruit blijkt dat 29% strengere regelgeving een goede manier vindt om mensen bewuster met alcohol te doen omgaan. Dat is een stijging met 4 procentpunten tegenover 2022.

Vooral een verhoging van de minimumleeftijd voor alle alcoholische dranken kan op relatief veel steun rekenen. Vandaag is 60% van de volwassen Vlamingen voorstander van een minimumleeftijd van minstens 18 jaar, tegenover 55% in 2022. Concreet vindt 39% dat de grens op 18 jaar zou moeten liggen (38% in 2022) en nog eens 21% pleit voor een minimumleeftijd van 21 jaar (17% in 2022).

Minder sociale druk om alcohol te drinken

Vlamingen ervaren vandaag ook minder druk om zich te verantwoorden wanneer ze geen alcohol drinken. Bij de vorige meting gaf 31% nog aan die druk te ervaren, tegenover 25% vandaag. Tegelijk zegt 58% van de Vlamingen niet of helemaal niet het gevoel te hebben dat ze zich moeten verantwoorden, tegenover 52% in 2022.

‘Ook alcoholvrije dranken lijken steeds meer hun plaats te vinden', vult Ward Rommel aan. 'Een vergelijking met 2022 kunnen we niet maken, omdat deze vragen dit jaar voor het eerst werden opgenomen, maar uit de studie blijkt wel dat alcoholvrije alternatieven behoorlijk ingeburgerd zijn. Zo heeft 59% van de Vlamingen al eens alcoholvrij bier gedronken en 32% alcoholvrije wijn. Slechts 26% heeft nog nooit een alcoholvrije drank geprobeerd. Van de respondenten die al eens alcoholvrije dranken drinken, drinkt 21% minstens wekelijks alcoholvrij bier.’

Bovendien lijkt alcoholvrij drinken voor een deel van de Vlamingen ook effectief samen te gaan met minder alcoholgebruik daarnaast. Want van de mensen die zowel alcoholhoudende als alcoholvrije dranken drinken, zegt 36% op zo’n momenten helemaal geen alcohol meer te drinken.

• Bekijk de cijfers