Open brief:Politici, durf te kiezenvoor de patiënt

Politici, durf te kiezen voor de patiënt  

Niet alle ziekenhuizen kunnen zeldzame en complexe kankers blijven behandelen

De hervorming van het ziekenhuislandschap die vandaag op tafel ligt, is geen technische oefening. Ze is een lakmoesproef voor de vraag of we in België bereid zijn om de gezondheid van patiënten écht centraal te stellen.  

Elk jaar krijgen in ons land zo’n 20.000 mensen een zeldzame kanker. Daarnaast zijn er nog heel wat kankers die complexe zorg vragen. Voor al deze patiënten zijn de verschillen in kwaliteit van zorg vandaag nog te groot. Die ongelijkheid is het gevolg van een systeem waarin behandelingen te versnipperd en over te veel ziekenhuizen georganiseerd zijn.  

Dat dit beter kan, staat buiten kijf. En het wetenschappelijke bewijs is er: meer expertise en een groter behandelingsvolume leiden tot betere uitkomsten voor de patiënt. Recente literatuurstudies van het Kankerregister bevestigen dat opnieuw. Ook het onafhankelijke expertenpanel, aangesteld door de IMC Volksgezondheid, kwam in zijn rapport over de hervorming van het ziekenhuislandschap tot diezelfde conclusies.  

Daarom doen wij, organisaties uit het brede gezondheidslandschap, een oproep aan de regering om bij de nakende ziekenhuishervorming resoluut te kiezen voor een zorgmodel dat vertrekt vanuit één helder principe: zorg dicht bij huis waar mogelijk, gecentraliseerde zorg waar nodig.  

Concreet betekent dit dat we de zorg voor zeldzame en complexe kankers in de toekomst anders moeten organiseren. Complexe behandelingen, bijvoorbeeld bepaalde chirurgische ingrepen, bepaalde vormen van celtherapie of behandelingen die hoogtechnologische apparatuur vereisen, centraliseren we in referentiecentra met voldoende expertise en behandelingsvolume. Patiënten met een zeldzame kanker kunnen voor hun diagnose en behandelplan altijd rekenen op een gespecialiseerd multidisciplinair team in referentiecentra. En referentiecentra, andere ziekenhuizen en de eerste lijn werken veel nauwer samen om patiënten snel en correct door te verwijzen naar de best mogelijke zorg.  

Het betekent ook dat patiënten geen toeschouwers zijn maar partners in hun behandeling. Ze hebben recht op duidelijke informatie, inspraak en toegankelijke zorg met degelijk en betaalbaar ziekenvervoer. En zorg stopt niet bij overleving: levenskwaliteit en psychosociale ondersteuning moeten structureel deel uitmaken van elk traject.

Tot slot betekent dit dat we durven kiezen voor transparantie en kwaliteit. Dat er duidelijke en afdwingbare erkenningscriteria komen en een systematische opvolging van kwaliteit. Een onafhankelijke commissie met patiëntenvertegenwoordiging die centra erkent, prestaties evalueert op basis van duidelijke indicatoren en resultaten publiek maakt.  

De ziekenhuishervorming en het nieuwe Kankerplan zijn een unieke kans om deze principes eindelijk te verankeren in beleid. Maar kansen zijn niet vrijblijvend. Zonder duidelijke keuzes dreigt het systeem te blijven zoals het is: versnipperd, ongelijk en ondermaats voor wie net de meest gespecialiseerde zorg nodig heeft.  

In het belang van de tienduizenden mensen die elk jaar geconfronteerd worden met een zeldzame of complexe kanker vragen we jullie om deze hervorming met ambitie en daadkracht door te voeren.

Niet morgen. Nu.