Tracers brengen uitgezaaide kankers beter in beeld

Voor mensen met een uitgezaaide kanker is het van cruciaal belang dat we de tumor en de uitgezaaide kankercellen goed in beeld krijgen, om de behandeling te plannen en op te volgen. Twee nieuwe tracers maken het verschil.

Wat hield je onderzoek precies in?

Prof. dr. Christophe Deroose: ‘We hebben twee nieuwe tracers onderzocht. Dat zijn kortlevende radioactieve 'speurstoffen' die we inspuiten vlak voor we een PET-scan maken. De tracers hechten zich aan specifieke tumorcellen en zenden straling uit. Die vangen we op met een PET-camera. Zo zien we waar de uitgezaaide kankercellen zich precies bevinden en kunnen we opvolgen of de therapie aanslaat. Onze tracers helpen om twee zeldzame kankers in beeld te brengen. De eerste zijn tumoren die ontstaan uit cellen die hormonen en hormoonachtige stoffen aanmaken. Ze komen typisch voor in het maag-darmkanaal, de alvleesklier en de longen. Elk jaar krijgen ongeveer 600 mensen ermee te maken. De tweede groep zijn tumoren zoals neuroblastoom, een kwaadaardig kankergezwel op een zenuwknoop. Die zijn nog zeldzamer.'

Hoe maakt je onderzoek het verschil?

‘De nieuwe tracers leveren heel nauwkeurige, superieure PET-beelden op en werken beter dan eerdere varianten. Bovendien kunnen we in grotere hoeveelheden produceren. Dat maakt het mogelijk om in één dag tot vijftien patiënten te scannen, in plaats van twee tot vier. Doordat ze een langere halfwaardetijd hebben en dus langer straling uitzenden, kunnen we ze hier maken en dan naar andere PET-centra verdelen. Onze methode is inmiddels de nieuwe standaard en wordt sinds 1 juli 2024 terugbetaald. Vele duizenden patiënten hebben er baat bij. Daarbovenop zijn PET-scans een belangrijke tussenstap naar therapie met radioactieve stoffen. We gebruiken dan een gelijkaardig radioactief geneesmiddel, met een andere radioactieve stof die de uitgezaaide tumorcellen vanaf een korte afstand bestraalt en hun groei afremt.'

Hoe werd de 643.000 euro van Kom op tegen Kanker besteed?

‘Dit soort onderzoek is duur, want we gebruiken heel specifieke infrastructuur en hanteren strenge veiligheidsvoorschriften. Ongeveer de helft van het geld ging naar de ontwikkeling en productie van tracers, met tests op gezonde proefpersonen en, daarna, mensen met kanker. Met de andere helft hebben we de postdoc- en doctoraatsstudent betaald die aan het onderzoek meewerkten. Zonder Kom op tegen Kanker zou dat alles niet gebeurd zijn.