Hoe laat ik naaan Kom optegen Kanker?

Legateren is een vorm van schenken. Je schenkt dan in je testament. Alles wat niet uitdrukkelijk als legaat in het testament is toegewezen, is geen legaat en wordt verdeeld onder de wettelijke erfgenamen. Iemand die een legaat krijgt, is een legataris. Legatarissen kunnen geen enkel recht laten gelden op de rest van de nalatenschap. 

Er zijn drie soorten legaten: het algemeen legaat, het legaat onder algemene titel en het bijzonder legaat. Ze kunnen alle drie voorkomen in een testament. Een testament kan ook verschillende legatarissen tellen. 

1. Algemeen legaat 

   Bij een algemeen legaat gaat de volledige nalatenschap naar een of meer personen of organisaties. Wie een algemeen legaat krijgt, wordt algemeen legataris genoemd. Een algemeen legaat nalaten wil niet zeggen dat de algemeen legatarissen ook alles uit de nalatenschap ontvangen. Ze krijgen enkel het deel dat je niet aan anderen toegewezen hebt met een legaat ten algemene titel of een bijzonder legaat. 

2. Legaat ten algemene titel 

   Met het legaat ten algemene titel schenk je een deel van je nalatenschap aan een of meer personen of organisaties. De legataris onder algemene titel erft dus maar een gedeelte, bijvoorbeeld een derde of een vierde. Een bepaald percentage, of een bepaalde categorie van goederen, bijvoorbeeld al de onroerende goederen. 

3. Bijzonder legaat 

   Een bijzonder legaat is elk legaat dat geen algemeen legaat of geen legaat ten algemene titel is. Je schenkt een bijzonder legaat wanneer je een of meer begunstigden uitdrukkelijk een bepaald bedrag of een bepaald goed toekent in je testament. Je auto gaat naar je enige broer, en je appartement aan zee naar een goed doel. Dat zijn twee bijzondere legaten. De legatarissen krijgen in dat geval enkel wat je hen specifiek toegewezen hebt.

Je legaat kan bestaan uit roerende en/of onroerende goederen. 

• Roerende goederen zijn bijvoorbeeld geld, juwelen, kunstwerken, meubelen en effecten. 
• Een onroerend goed is bijvoorbeeld een huis of appartement, een garagebox of een buitenverblijf. 

In je testament kun je zowel roerende als onroerende goederen legateren. 

Wil je een deel van je erfenis ten goede laten komen aan Kom op tegen Kanker, dan is het noodzakelijk een testament op te maken. Anders gelden de wettelijke erfrechtregels. Je notaris vertelt je graag vrijblijvend welke regels specifiek in jouw situatie van toepassing zijn. Weet dat ook juwelen, waardepapieren of een onroerend goed nagelaten kunnen worden aan onze organisatie. 
 
Een rechtsgeldig testament opmaken, waarin Kom op tegen Kanker is opgenomen, is niet zo ingewikkeld als veel mensen denken. Je kunt het zelf opmaken, maar het heeft ook voordelen om er een notaris voor te vragen. Een overzicht: 

1. Maak een overzicht van je bezittingen: roerende en onroerende goederen, geld, juwelen, waardevolle verzamelingen, meubelen, grond. 
2. Breng je situatie in kaart: wie van je familie zijn voorbehouden of reservataire erfgenamen (de langstlevende echtgenoot en kinderen) en op welk deel hebben ze recht. De rest is het 'beschikbare deel', daarover beslis je zelf. Je kunt dat deel van je nalatenschap schenken (beschikken) aan andere familieleden, buren, vrienden en Kom op tegen Kanker. Sinds 1 september 2018 is dat vrij beschikbare deel groter geworden. 
3. Schrijf een testament: een rechtsgeldig testament kun je op twee manieren verkrijgen. Je kunt het zelf opstellen of het aan de notaris vragen. Lees meer over de voor- en nadelen van een zelfgeschreven testament ten opzichte van een dat door een notaris opgemaakt werd. Op een zelfgeschreven testament moeten een handtekening en een datum staan om te kunnen aantonen dat het de laatste versie is. En uiteraard moet er duidelijk in staan aan wie je wilt nalaten.
   De tweede mogelijkheid is een notaris vragen het testament volledig voor jou op te stellen. De voordelen daarvan zijn de beveiligde bewaring, de quasi-onaanvechtbaarheid van het testament en dat de notaris je kan adviseren en attenderen op dingen waar je misschien niet aan denkt. De kosten voor een standaard notarieel testament zullen variëren tussen 250 en 500 euro (inclusief de kosten voor registratie). Je testament blijft geheim zolang je leeft en zal pas bekeken worden (en uitgevoerd) na je overlijden. 

Je nabestaanden moeten te weten komen of je een testament gemaakt hebt en welke notaris het dan in bewaring heeft. Je kunt dat vertellen aan je beste vriend of een andere vertrouwenspersoon. Je kunt het op een briefje schrijven, met de naam en het adres van de notaris erbij en dat briefje op een plaats leggen waar het zeker gevonden wordt. Of je kunt je testament ook via de notaris laten registreren bij het Centraal Register van Testamenten (CRT). 

Wat is het CRT? 

Het Centraal Register van Testamenten is een databank met de gegevens van alle notariële en internationale testamenten en van de eigenhandige testamenten wanneer die bij een notaris in bewaring gegeven zijn en degene van wie het testament is - de testator in juridisch jargon - de notaris gevraagd heeft om te registreren.

De databank bevat ook gegevens van andere vormen van uiterste wilsbeschikkingen, zoals schenkingen tussen echtgenoten en huwelijksovereenkomsten die clausules bevatten die een invloed hebben op de afwikkeling van de nalatenschap. Het CRT wordt beheerd door de Koninklijke Federatie van het Belgische Notariaat. 

Welke gegevens houdt het CRT bij?

In het register staan enkel de identiteit van de testator, de naam van de notaris die het testament bewaart en de datum van de akte. Het CRT bewaart geen kopie van je testament en vermeldt op geen enkele manier iets over de inhoud ervan. 
 

Is de registratie geheim? 

Ja, de registratie blijft geheim zolang je leeft. Zo kan niemand tijdens je leven te weten komen of je al dan niet een testament gemaakt hebt. Na je overlijden kan elke betrokken persoon het CRT raadplegen, persoonlijk of via een notaris, rechter of advocaat. 

Je hoeft natuurlijk niet geheim te houden dat je een testament gemaakt hebt en waar het zich bevindt. Zoals eerder gezegd: als niemand het weet, worden je laatste wensen niet uitgevoerd. 
 

Wie doet de registratie en wat kost het? 

De registratie van een testament kun je niet zelf doen: een notaris moet dat voor jou regelen. 

De inschrijving in het CRT kost 25 euro. Dat bedrag zit vaak al in het tarief dat de notaris aanrekent voor het opmaken en/of in bewaring nemen van je testament. 

Kan ik mijn eigenhandig testament registreren? 

Dat is mogelijk, maar je moet het wel via de notaris doen. 
Het is een goed idee om het te laten registeren: als je het zelf bewaart, kan het verloren raken, nooit gevonden worden of 'in verkeerde handen vallen'. 

Wij waarderen het zeer dat je ons laat weten dat je Kom op tegen Kanker hebt opgenomen in je testament. Dan kunnen we je eerst en vooral bedanken en – wanneer je dat op prijs stelt – je op de hoogte houden van de resultaten van ons werk en uitnodigen op speciale evenementen. 

Je maakt je testament op een bepaald punt in uw leven. De keuzes die je dan maakt, hangen af van de situatie waarin je je op dat moment bevindt en van je relatie met de mensen en de wereld rondom jou. Maar het leven zit vol wendingen. Je situatie verandert, je krijgt nieuwe inzichten, en je relatie met de anderen en de wereld blijft ook niet dezelfde.

De gevolgen van de keuzes die je in je testament maakt, duiken pas op wanneer je er niet meer bent. Dan is het te laat om nog iets te veranderen. Daarom is het goed je testament regelmatig te bekijken en aan te passen. Zolang je leeft en gezond van geest bent, kun je je testament herroepen, aanpassen, vernietigen of helemaal herschrijven. Je kunt dat doen bij dezelfde notaris of er een andere notaris voor inschakelen. Een eigenhandig testament kun je zelf vernietigen en vervangen door een nieuw.

Bestaat er van jou meer dan een testament, dan worden de bepalingen in de verschillende testamenten met elkaar vergeleken: de recentste beschikkingen sluiten enkel de oudste uit die de recentste tegenspreken, terwijl alle andere beschikkingen geldig blijven. Verschillende testamenten of versies ervan hebben, is geen goed idee. Het zorgt alleen maar voor verwarring en verhoogt het risico dat je testament niet uitgevoerd kan worden.

Belangrijk

Als je je testament wijzigt of een nieuw maakt, moet je uitdrukkelijk vermelden dat het aangepaste of nieuwe document alle voorgaande beschikkingen herroept. Begin je testament daarom altijd met de zin 'Ik herroep en vernietig mijn vorige testamenten en wilsbeschikkingen' - ook als het je allereerste testament is - en denk eraan om het te dateren en te ondertekenen.