Het effect op de levenskwaliteit van intensieve patiëntenbegeleiding en opvolging via de afname van een geriatrische evaluatie bij oudere kankerpatiënten behandeld met chemotherapie – een grote gerandomiseerde studie

Kanker is een ziekte die vaak bij oudere mensen voorkomt. Ongeveer 44% van de patiënten in België die een diagnose van kanker krijgt, is 70 jaar of ouder en dit cijfer stijgt verder door de vergrijzing van de bevolking. Het overlijden als gevolg van kanker is tevens hoger bij oudere patiënten dan bij jongere patiënten. De 5-jaarsoverleving ten gevolge van kanker in België is 53 tot 57% voor patiënten ouder dan 70 jaar en 63 tot 73% voor patiënten tussen 50 en 69 jaar (www.kankerregister.be).
In de voorbije jaren kenden we een sterke evolutie op het gebied van nieuwe kankerbehandelingen (vb. immuuntherapie), toch zien we dat deze vooral bestudeerd worden in klinische studies bij jonge en fitte patiënten. Bij oudere patiënten met kanker is de zoektocht naar de meest geschikte behandeling soms zeer moeilijk. Ze zijn weinig vertegenwoordigd in klinische studies en het spanningsveld tussen doeltreffendheid van de therapie en de nevenwerkingen van de therapie kunnen zeer dicht bij elkaar liggen. Bijkomend is er een grote diversiteit in de algemene gezondheidstoestand bij oudere patiënten met aan de ene kant zeer gezonde fitte ouderen, en aan de andere kant zeer kwetsbare ouderen. Daartussen zit een groep met mogelijks zeer grote verschillen op vlak van sociale achtergrond, functionaliteit, cognitie en medische voorgeschiedenis. Niet enkel leeftijd, maar vooral de individuele algemene gezondheidstoestand van de patiënt is belangrijk wanneer een keuze voor een bepaalde kankerbehandeling wordt gemaakt.
Om de optimale kankerbehandeling te bepalen voor oudere patiënten is het noodzakelijk om de algemene gezondheidstoestand in kaart te brengen door gebruik te maken van een geriatrische evaluatie. Deze evaluatie toont vaak (voordien niet door de arts gekende) algemene gezondheidsproblemen, en levert belangrijke informatie op voor de behandelende arts met betrekking tot levensverwachting (los van de kankerdiagnose zelf), en het risico op therapie-gerelateerd complicaties. Het vaststellen van deze algemene gezondheidsproblemen is echter slechts een eerste stap en het grootste belang is de integratie van specifieke geriatrische adviezen en interventies in het zorgplan voor de oudere patiënt. Bij voedingsproblemen, valproblemen, cognitieve problemen, … kunnen er specifieke interventies ondernomen worden om deze problemen aan te pakken (vb. doorverwijzing naar een diëtist voor specifiek voedingsadvies). Hierdoor kan de levenskwaliteit van de patiënt verbeteren, en kan de kankerbehandeling eventueel ook beter verdragen worden. Hoe deze specifieke interventies moeten georganiseerd en gecoördineerd worden, werd tot op heden echter nog nooit onderzocht in een klinische studie bij oudere patiënten met kanker.
Het doel van dit onderzoek is om het effect na te gaan van intensieve patiëntenbegeleiding en opvolging volgend op de uitvoering van een geriatrische screening en evaluatie met bijhorende geriatrische adviezen gecoördineerd door een geriatrisch team. De patiënten die in aanmerking komen voor dit onderzoek zijn patiënten met de leeftijd van 70 jaar en ouder met een diagnose van een solide tumor die voor het eerst een kankerbehandeling starten met chemotherapie. Het belang van de verschillende eindpunten en het verloop van de studie zal uiteindelijk bepaald worden na overleg met focusgroepen van oudere patiënten met kanker. Dit onderzoek is een samenwerking tussen de Universitaire Ziekenhuizen (UZ) Leuven en het Universitair Ziekenhuis (UZ) Brussel. De verwachtte meerwaarde van dit onderzoek is onder andere een verbetering van verschillende eindpunten zoals levenskwaliteit, functionaliteit, chemotherapie-gerelateerde toxiciteit en patiëntentevredenheid.