Projecten

Toegevoegde waarde van een begeleide web-based stapsgewijze benadering van cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid (insomnie) bij kankeroverlevers: Een multicentrische gerandomiseerde gecontroleerde klinische studie (eNIGHTFALL-project)

Psychosociaal
Promotors:
Astrid Lahousse (Vrije Universiteit Brussel)
Project Partners:
UZ Brussel
Sepsibel vzw
Vrije Universiteit Brussel
Budget uitgereikt door Kom op tegen Kanker:
€385.750

Samenvatting

Steeds meer individuen overleven kanker, maar velen blijven langdurige neveneffecten van de behandeling ervaren. Slapeloosheid of insomnie is een van de meest voorkomende neveneffecten, en treft 30-60% van de kankeroverlevers, zelfs jaren na de behandeling. De oorzaken van insomnie zijn divers, zoals de behandeling zelf, emotionele stress, verstoring van slaapgewoontes, hormonale veranderingen en angst voor herval. Insomnie heeft aanzienlijke negatieve gevolgen voor biopsychosociale uitkomsten en veroorzaakt zware (socio-economische) lasten voor de overlevers, hun naasten en de samenleving.

Hoewel Cognitieve Gedragstherapie voor Insomnie (CGT-I) een effectieve niet-farmacologische behandeling is, wordt deze niet routinematig toegepast bij kankeroverlevers. Barrières zoals een tekort aan therapeuten en de intensieve aard van de behandeling verhinderen de implementatie binnen de zorg voor kankeroverlevers. Om deze barrières te overwinnen, stellen we een web-based stapsgewijze aanpak voor. Een proof-of-conceptstudie heeft reeds aangetoond dat een stapsgewijze aanpak effectief kan zijn. In het kader van deze studie biedt Stap 1 laagdrempelige, begeleide web-based slaapcoaching, gebaseerd op de basisprincipes van CGT-I, die eenvoudig implementeerbaar is door diverse zorgverleners. Bij onvoldoende resultaat worden patiënten doorverwezen naar stap 2: een volledig begeleide, gestandaardiseerde web-based CGT-I-interventie, uitgevoerd door gecertificeerde psychologen/somnologen.

Het project heeft twee doelstellingen: 1) Evalueren of de stapsgewijze aanpak van web-based CGT-I (eStapCGT-I) meerwaarde heeft ten opzichte van reguliere zorg (RZ) voor insomnie bij kankeroverlevers; 2) Onderzoeken of eStapCGT-I even effectief is als de volledige web-based standaard CGT-I (eStandCGT-I) voor insomnie bij kankeroverlevers. Dit wordt onderzocht in een drie-armige, multicentrische, gerandomiseerde gecontroleerde studie met 124 kankeroverlevers. De primaire uitkomstmaat is verbetering van insomnieklachten en remissie percentage. Secundaire uitkomsten zijn therapietrouw, zorggebruik (bijv. slaapmedicatie), psychologisch functioneren, fysieke klachten en levenskwaliteit. Tot slot wordt de kosteneffectiviteit geëvalueerd. De uitkomstmaten worden gemeten op vier tijdsmomenten verspreid over 15 maanden (1-jaar follow-up post-interventie).

Het eNIGHTFALL-project zal zowel academische als maatschappelijke impact hebben, met meetbare voordelen voor kankeroverlevers.