Jongeren vande (e-)sigarethouden

Uit onderzoek van Kom op tegen Kanker blijkt dat de Vlaamse jeugd nog altijd heel wat misvattingen heeft over roken. Jongeren zijn vrij eensgezind dat roken slecht is, maar dat blijft te abstract. De gevolgen zijn immers voor véél later. 

Bij veel jongeren leeft bovendien het idee dat je niet zó snel verslaafd geraakt en dat enkele sigaretten geen kwaad kunnen. Tegelijkertijd hoort roken voor sommigen bij volwassen worden. Roken is voor hen een vorm van experimenteren. Er gaat een fascinatie van uit. 

We zetten in op de sigaret én de e-sigaret. Dat is nodig, want steeds meer jongeren grijpen naar de e-sigaret. Meer en meer onderzoek toont een sterke samenhang aan tussen roken en vapen. E-sigaretten lijken onschuldig, maar dat zijn ze allerminst (zie het advies van de Hoge Gezondheidsraad). Zeker voor jongeren. De meeste e-sigaretten bevatten nicotine, soms zelfs meer dan een heel pakje sigaretten, en hoe jonger je met nicotine begint, hoe makkelijker en sneller je verslaafd raakt. Dat komt omdat de hersenen nog niet volgroeid zijn. Het deel van de hersenen waar het beloningssysteem zich situeert, is het deel dat zich het traagst ontwikkelt. Begin je al heel jong met nicotine (door te vapen of te roken), dan wordt dat hele systeem in de war gestuurd en verkeerd afgesteld. De schade die nicotine aan het kinder- en tienerbrein toebrengt, is ook blijvend.  

Bovendien is er ook een sterke samenhang tussen vapen en roken. Om een duidelijker beeld te krijgen van die samenhang, liet Kom op tegen Kanker in 2024 door onderzoeksbureau Indiville een diepgaand onderzoek uitvoeren naar het vape- en rookgedrag van jongeren in Vlaanderen. Dat onderzoek bestond uit een kwantitatief luik bij 6000 jongeren én uit kwalitatieve focusgroepen met jongeren, jongvolwassenen en ouders. De resultaten zijn verontrustend: vapen is niet alleen alomtegenwoordig in het leven van jongeren, het vergroot ook duidelijk het risico om te beginnen roken. De bevindingen onderstrepen de nood aan doortastend beleid en duidelijke regelgeving.
 

Jongeren zijn geen gemakkelijke doelgroep om te bereiken. De beste leeftijd om tot hen door te dringen is tussen 12 en 15 jaar, nog voordat ze echt beginnen roken.  

Vooral jongeren uit het (voorbereidend) beroepsonderwijs laten zich makkelijk verleiden tot de sigaret. Het aantal rokende jongeren ligt in het BSO veel hoger dan in het ASO en TSO. 

De boodschap - roken is ongezond, begin er niet mee! - vergroot het bewustzijn van jongeren en bevestigt ze in hun negatieve houding tegenover roken. Ze biedt hun ook argumenten om anderen te overtuigen om te stoppen en moedigt zelfs jongeren aan om te stoppen. En ook vooral om neen te zeggen tegen de sigaret. 

Hoe dring je door tot een jongere uit een leeftijdsgroep die volop willen experimenteren en voor wie de langetermijneffecten van roken, zoals kanker, ver van hun bed zijn? Door een campagne op te zetten voor én door jongeren, via de kanalen waar zij het liefst tijd op spenderen. 

Daarenboven is het geen gemakkelijke doelgroep om te bereiken. Daarom werd gekozen voor een campagne van en voor jongeren. 

De campagne is mogelijk gemaakt dankzij de steun van Kom op tegen Kanker en de Vlaamse overheid. 

Het consortium tabak is de partnerorganisatie van de Vlaamse overheid in kader van tabakspreventie en rookstopbeleid, en bestaat uit het Vlaams Instituut Gezond Leven (penhouder van het consortium tabak), Vlaamse vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding, Kom op tegen Kanker en Stichting tegen Kanker.